HOME    ..SVNFolkNIEUWSCURSUSSENLINKSARTIKELENCONTACTLOGIN

.Login.







Wat is volksmuziek


Volksmuziek - van alle mensen van alle tijden

Volksmuziek is muziek, die generaties lang van vader op zoon, van moeder op dochter, op familie- en dorpsfeesten al zingende en spelende is doorgegeven. Vaak is het dansmuziek, of liederen en ballades. Melodieën, ooit bedacht door mensen uit het volk, die het notenschrift niet meester waren. Maar deze "volkscomponisten" wisten wel degelijk hoe ze mensen konden amuseren, boeien, of ontroeren.

Een ieder die deze muziek doorgaf, drukte er weer een eigen persoonlijk stempel op, zodat er op deze uitwaaierende deunen veel variaties ontstonden. Deze muziek en de vertolking ervan hebben in de loop der tijd vele veranderingen ondergaan, want volksmuziek staat voortdurend open voor andere culturen: kijk maar naar de namen van de vele 'westerse' dansen, waarvan de oorsprong vaak ver weg moet hebben gelegen: de polka en de polonaise (uit Polen), de mazurka (uit Mazurië), de schots (Schotland) en de Allemande (Duitsland).

Met name de zigeuners " volksmuzikanten bij uitstek " zogen als een spons de muziek op uit de streken waar zij doorheen trokken en gaven daar hun eigen draai aan. Luister maar eens naar de "gitanos" van het Spaanse Sacromonte (de flamenco, met invloeden uit India, Arabië, later zelfs Latijns Amerika) en Django Reinhardt (zigeunerjazz).

Toen de grammofoon en de radio aan hun opmars begonnen kwam de klad in de traditie. Maar in de jaren '60 en '70 kwam de belangstelling terug. Toen werd ook het woord "folk" uitgevonden; progressieve muziek die vaak teruggreep op oude traditionals. Deze herontdekking ging gepaard met de heropleving van instrumenten, die alleen bekend waren als museumstuk, zoals de vlier, de doedelzak en de draailier.

Deze nieuwe lichting volksmuzikanten keek tot ver over de landsgrenzen: Jiddische, Turkse, Arabische en Afrikaanse muziek staan volop in de belangstelling. En zo loopt de volksmuziek , eigenlijk niets anders dan muziek die voortkomt uit overlevering , naadloos over in de wereldmuziek ; muziek die niet alleen de westerse volksmuziek behelst, maar ook alle niet-westerse.

De westerse volksmuziek vindt dus in een kleine, maar zeer actieve kring veel liefhebbers. Het gezellige en ongecompliceerde musiceren blijft een schare getrouwen trekken.


Mark Söhngen, accordeonist en harmonicaspeler met een zeer uitgebreid repertoire en ook heel bekend vanwege de de Cajunformatie "Captain Gumbo" over dit enthousiasme: "We geven schoolconcerten. Twee, drie dagen in de week. We laten die kinderen meezingen en -spelen, we hebben achtergronddoeken en verkleedpartijen en zo. Fantastisch. Komen we in een school met nogal wat Marokkaanse kleuters. Die spreken nog geen woord Nederlands. Zegt de juf na afloop stomverbaasd: "Dat manneke zit al twee maanden in de klas. Die heeft nog geen mond opengedaan. En nou staat-ie mee te zingen!".
Muziek heeft iets. Hij: "Ik speel ook wel eens voor demente bejaarden. Fluistert zo'n vrouwke tegen mij: "Piet Hein". Ik speel Piet Hein en zij staat op en zingt. Staat dat personeel elkaar aan te stoten. Zeggen ze nadien: die vrouw heeft elf jaar lang niks gezegd. Kippevel. Nou nog.".

Bert Lotz, doedelzakspeler en lid van de folkformatie Madlot uit Wageningen verwoordde het zo: "Dit soort muziek is leuk om te spelen, omdat het zo vrij is. Bij klassieke muziek moet elke nooit heel precies worden gespeeld. Dat is bij onze muziek wel anders. Hier ben je vrij en kun je eigenlijk bijna geen fouten maken."
"Met volksmuziek kun je veel aan de sfeer bijdragen; het komt geregeld voor dat we op een feest spelen en een oma naar ons toe komt, die zegt: 'Ik had nooit gedacht dat ik nog eens met mijn kleinzoon zou dansen'. Daar doen we het eigenlijk voor."

Toch blijft de volksmuziek kwetsbaar. Electronisch versterkte muziek, de geluidsinstallatie die met een handomdraai de ruimte kan vullen, de disco- en uitgaanscultuur kunnen de volksmuziek, die haar charme juist ontleent aan een zekere bescheidenheid en het kleinschalige en onversterkte karakter, makkelijk overheersen.

De Stichting Volksmuziek Nederland, opgericht door enthousiaste muzikanten, zet zich daarom op vele manieren voor de volksmuziek in, opdat dat deze vele, prachtige traditionele melodieën en dansen blijven voortleven.